EU INC. Wat betekent dit voor jou?

De Europese Unie werkt aan een nieuw vennootschapsregime, ook wel het 28ste vennootschapsregime genoemd. Er bestaan 27 nationale systemen (één per lidstaat). Nu zou daar ook een Europees systeem bijkomen.

Elk bedrijf zou dan zelf kunnen kiezen om EU Inc. te gebruiken of niet. Het idee is dat bedrijven sneller en eenvoudiger in verschillende Europese landen kunnen werken. Ze zouden zich bijvoorbeeld volledig digitaal en in korte tijd kunnen registreren.

Dat lijkt handig. Maar eenvoudige regels voor bedrijven mogen niet leiden tot minder rechten voor werknemers. Daarom volgen vakbonden dit plan zeer kritisch.

Waarom zijn vakbonden bezorgd?

Een bedrijf kan in het ene land geregistreerd zijn, terwijl de meeste werknemers in een ander land werken. Sommige landen beschermen werknemers beter dan andere. Een bedrijf zou daarom het land met de gemakkelijkste regels kunnen kiezen. Dat is regels shoppen.

Vergelijk het met een voetbalploeg die zelf de scheidsrechter en de spelregels mag kiezen. De kans bestaat dan dat de ploeg niet kiest voor de eerlijkste regels, maar voor de regels die haar het meeste voordeel geven.

De belangrijkste risico’s

• Minder inspraak: werknemers en vakbonden kunnen te laat of onvoldoende betrokken worden bij belangrijke beslissingen.
• Brievenbusbedrijven: een bedrijf kan officieel in een land gevestigd zijn zonder daar echt veel werk of personeel te hebben.
• Onduidelijke regels: het kan moeilijk worden om te weten welk land verantwoordelijk is voor controle en bescherming.
• Ontwijken van werknemersinspraak: bedrijven kunnen zich opsplitsen om onder wettelijke drempels te blijven.
• Aandelen in plaats van loon: werknemers kunnen aandelenopties krijgen waarvan de waarde onzeker is. Die mogen een normaal loon of een loonsverhoging niet vervangen.
• Te weinig controle: een zeer snelle online registratie kan fraude en misbruik moeilijker zichtbaar maken.
• Problemen bij faillissement: werknemers moeten zeker zijn dat achterstallig loon en ontslagvergoedingen beschermd blijven.

Wat willen de vakbonden?

De vakbonden zeggen niet dat samenwerking tussen Europese bedrijven onmogelijk moet zijn. Ze vragen wel duidelijke en verplichte beschermingsregels.

• De arbeidsregels en collectieve arbeidsovereenkomsten (cao) van het land waar iemand echt werkt, moeten blijven gelden.
• Een bedrijf moet duidelijk melden hoeveel werknemers het heeft en in welke landen zij werken.
• Werknemers moeten recht houden op informatie, overleg en vertegenwoordiging.
• Die rechten moeten meegroeien wanneer het bedrijf groter wordt.
• EU Inc. mag nooit gebruikt worden om bestaande lonen, cao’s of sociale rechten te verlagen.
• Nationale arbeidsinspecties en rechtbanken moeten bedrijven kunnen blijven controleren.
• Aandelenopties mogen nooit een normaal loon of afgesproken loonsverhogingen vervangen.
• Er moeten echte sancties komen voor bedrijven die de regels misbruiken.

Wie beslist hierover?

De Europese Commissie heeft het voorstel gedaan. Daarna bespreken de regeringen van de EU-landen en het Europees Parlement de tekst. Als technische experts het niet eens raken, kan het dossier naar Coreper gaan. Daar overleggen de ambassadeurs van de EU-lidstaten. Zij proberen een politiek compromis te vinden. Pas wanneer de Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement akkoord zijn, kunnen de nieuwe regels worden goedgekeurd. De tekst kan tijdens de onderhandelingen dus nog veranderen.

Wie in een land werkt, moet daar volledig beschermd zijn door de arbeidswet, de cao’s en de werknemersrechten. Zolang die bescherming niet stevig en verplicht in de Europese tekst staat, blijft het voorstel een groot syndicaal risico.

Meer weten over je rechten? Houd onze website in de gaten!