Rode Kool voor jongeren oktober 2026

Generatie onder druk: onze politieke rentree rond jongeren was een schot in de roos

De jeugd van tegenwoordig kan niet meer tegen een stootje? De cijfers tonen het omgekeerde: meer jongeren zonder diploma, een jeugdwerkloosheid die sinds 2019 met de helft steeg en een burn-outrisico dat bij jonge werknemers dubbel zo snel toeneemt. Met onze politieke rentree van 16 september vroegen we de Vlaamse regering om daar in de Septemberverklaring werk van te maken.

Het rapport heet De jeugd van tegenwoordig, en die titel is licht ironisch bedoeld. Als socialistische vakbond willen we het cliché van de verwende, weinig weerbare generatie ontkrachten. 

Prestatiedruk

Om onze politieke rentree kracht bij te zetten, verzamelden we een karrevracht aan cijfers. Jaarlijks verlaten ruim 9.000 leerlingen het secundair onderwijs zonder diploma of kwalificatie. Dat is 12 procent, en in het beroepssecundair onderwijs loopt het op tot één op de vier. De jeugdwerkloosheid bij min-25-jarigen steeg tussen 2019 en 2026 van 9,5 naar 14,5 procent, drie keer zo hoog als de algemene werkloosheidsgraad. Van de jonge werkzoekenden zonder werk heeft driekwart geen recht op een werkloosheidsuitkering.

Meer dan een op de drie werknemers jonger dan 36 kampt met werkstressklachten, 13 procent vertoont burn-outsymptomen. Twintig jaar geleden deden jonge werknemers het op dat vlak nog beter dan hun oudere collega's. Die voorsprong is volledig verdwenen.

Algemeen secretaris Miranda Ulens richtte haar pijlen in haar slottoespraak op de Vlaamse regering. "Wat doet de minister van Werk en van Onderwijs? Knippen, kappen en korten." Het werkingsbudget van de VDAB daalt met 18,5 procent over drie jaar. Trajecten om jongeren met een risico op schooluitval te begeleiden, werden geschrapt. Volgens het rapport weigert de VDAB zeven op de tien aanvragen om via tweedekansonderwijs alsnog een diploma te halen. "Jongeren kreunen niet onder een gebrek aan veerkracht", aldus Ulens, “maar onder een systeem dat steeds meer druk op hun schouders legt.”

Studeren als risico

De avond zelf namen jongeren uit het middenveld en de politiek het woord: Aiden Vanuytsel (Vrije Studenten Generatie), Anna Roos (Vlaamse Jeugdraad), Rania Fahi (JOETZ), Brent Bellefroid (Jongsocialisten), Basile Peeters (jongerencommissie ABVV) en Aslihan Gence (ABVV-Jongeren). ABVV-voorzitter Bert Engelaar gaf een intro. De avond zelf werd muzikaal omkaderd door Brussels hip-hop-talent Tweededag. 

Vanuytsel wees op de ingrepen in de studiebeurzen. Studenten moeten voortaan minstens 54 studiepunten opnemen om een beurs te krijgen, en wie ouder is dan dertig verliest het recht. "Voor sommigen is die beurs net de manier om uit de armoede te geraken." Volgens het rapport stegen de kosten van verder studeren de voorbije vijf jaar met 20 procent, terwijl de financiële tegemoetkomingen maar met 9 procent toenamen.
Ook op de arbeidsmarkt wacht weinig zekerheid. Het aandeel min-25-jarigen met een vast contract zakte in België van bijna zes op de tien in 2010 naar minder dan drie op de tien in 2024. "Waarom blijven jongeren werken onder precaire contracten?", vroeg Peeters. “Omdat het alternatief werkloosheid is.”

Anna Roos van de Vlaamse Jeugdraad kwam terug op het beeld dat het rapport wil doorprikken. Op de werkvloer horen jongeren volgens haar nog steeds opmerkingen als "gelukkig kom jij wél werken". "Zulke opmerkingen ondermijnen de motivatie." Onze ABVV’er Aslihan Gence pleitte voor meer middelen voor begeleiding: "Wat écht werkt, is intensieve, langdurige en persoonlijke begeleiding, en daar is financiering voor nodig."
0,09 procent

Met onze politiek rentree en het rapport leggen we vijf eisen op tafel:

1. investeringen in mentale gezondheid, ook op school;
2. het recht om kosteloos een eerste kwalificatie te behalen;
3. gegarandeerde toegang tot hoger onderwijs;
4. een jongerenbanenplan;
5. responsabilisering van werkgevers, door bedrijfssubsidies te koppelen aan doelstellingen rond werkdruk.

Het prijskaartje is minstens 60 miljoen euro per jaar. Dat is amper 0,09 procent van de Vlaamse uitgaven, te vinden door 7,5 procent te snijden in de subsidies aan bedrijven, die sinds 2019 met 75 procent stegen. "Er is wel degelijk geld", stelt Ulens. “De vraag is alleen voor wie deze regering het wil inzetten.”

Betoging: Blijf uit onze zakken

De Arizona-regering probeert wanhopig een begroting rond te krijgen. Om de miljardenput te vullen gaat ze, zoals gewoonlijk, weer in dezelfde zakken zoeken! Die van ons. Die van jullie. Na maanden van onophoudelijke aanvallen wil ze ons nu opnieuw de rekening presenteren.

• Btw-verhoging? NEE BEDANKT! 
• Foefelen met de index en onze koopkracht? NEE BEDANKT! 
• Steeds meer flexibiliteit via annualisering van de arbeidstijd? NEE BEDANKT

Ga het geld elders zoeken! 

Dat de regering haar miljarden gaat zoeken waar die te vinden zijn: bij grote vermogens, kapitaalinkomsten, grote bedrijven en hun lucratieve cadeaus, en bij de sterkste schouders die makkelijk wat meer kunnen bijdragen. 

Onze rode lijnen zijn duidelijk: blijf van de koopkracht, de index en de btw af! Extra flexibiliteit via de annualisering van de werktijd lusten wij al helemaal niet! Wij willen respect voor de loopbanen van jong en oud en fatsoenlijke werkomstandigheden. 

De regering dreigt deze rode lijnen één voor één te overschrijden. 9 oktober is een eerste waarschuwing. Dit najaar wordt er één van mobilisatie. Op 9 oktober gaan we in Brussel de straat op om een duidelijk signaal te sturen naar de Arizona-regering: deze nieuwe factuur zullen wij niet betalen! 

Praktische info

• Waar? Centraal Station
• Wanneer? Vanaf 10u00
• Toespraak? Om 11u00 aan het Centraal Station
• De betoging vertrekt na de toespraken

Je eerste job? Of ben je een jonge werknemer?  Wij helpen je!

Je eerste job is een grote stap. Nieuwe collega’s, een eerste loon, en eindelijk “echt” werken. Maar wat vaak ontbreekt, is duidelijke uitleg over je rechten. ABVV-Jongeren helpt je hiermee. Ook op de werkvloer.

Een vakbond komt op voor werknemers. Op je werk zijn er altijd collega’s die lid zijn van een vakbond. Soms zijn er zelfs zoveel leden dat je iemand kunt kiezen als delegee (vakbondsafgevaardigde). De delegee helpt je als dat nodig is, bijvoorbeeld bij problemen met je werkgever.

Het ABVV wil dat iedereen kan meepraten, ook binnen de vakbond. Solidariteit, gelijkheid en democratie zijn heel belangrijk. De vakbond verandert steeds en zet zich in voor werknemers. We voeren samen actie en laten onze stem horen. Iedereen moet gelijk behandeld worden.

Jongeren hebben recht op goed onderwijs, een eerlijke baan en een fatsoenlijk loon.

Wat doet een vakbond?

Een vakbond helpt zijn leden op veel manieren. Ze geven informatie en ondersteuning bij het invullen of opstellen van documenten, zoals:

• Belastingbrieven.
• Aanvragen voor studiebeurzen.
• Werkloosheidsuitkeringen.

Het is vaak lastig om alleen naar je baas te stappen met een vraag. Denk aan:

• Wanneer je vakantie mag opnemen.
• Hoeveel je precies verdient.
• Of er meer veiligheidsmaatregelen nodig zijn op het werk.

Een delegee verzamelt vragen van collega’s en bespreekt deze met de baas. Omdat de delegee namens alle werknemers spreekt, is de baas eerder geneigd om goed naar de vragen te luisteren. Samen sta je sterker!

De delegee heeft toestemming (een mandaat) om met de leiding van het bedrijf te overleggen en te onderhandelen namens het personeel.

Hoe helpt het ABVV-Jongeren?

Het ABVV helpt jongeren bij de overstap van school naar werk. Dit doen we via:

• Lessen op scholen.
• Individuele gesprekken.
• Campagnes over onderwerpen die jongeren belangrijk vinden.

Solidariteit, gelijkheid, democratie en rechtvaardigheid zijn daarbij altijd belangrijk. Als scholier, student of jongere in de beroepsinschakelingstijd kun je gratis lid worden via abvv-jongeren.be/doe-mee/word-lid

Blijf niet zitten met vragen

Op onze website vind je antwoorden op bijna alles wat je moet weten.

Toch nog iets onduidelijk? Stel je vraag aan ons - we helpen je graag.

📩 Mail: info@abvv-jongeren.be

💬 Stuur ons een DM via Instagram, TikTok of Facebook

🤖 Of vraag het aan de ABVV Vakbot op onze website

🌐 www.abvvjongeren.be

Klimaatmars 

Op initiatief van de Klimaatcoalitie marcheren we op zondag 11 oktober door de straten van Brussel. Na een zoveelste zomer op rij met recordtemperaturen, bosbranden en klimaatrampen is het nu echt vijf over twaalf om een (fatsoenlijk) klimaatbeleid te eisen – zowel op lokaal, federaal als Europees niveau.

Zelfs de koppigste klimaatontkenners beginnen langzaam te beseffen dat “een koud pintje aan het zwembad” geen alternatief is voor een klimaatbeleid. Bovendien zien we hoe gewone burgers de eindafrekening betalen wanneer geopolitieke spanningen de energieprijzen de hoogte in duwen – een duidelijk signaal om de duurzame transitie in te zetten.

De tijd om in actie te schieten was gisteren, het ABVV roept dan ook op tot een massale mobilisatie.

De eisen/doelstellingen van de Klimaatmars:

• Een sociaal rechtvaardig klimaatbeleid waarbij niemand vergeten wordt;
• Het afbouwen van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen;
• “De vervuiler betaalt” à belast vervuilende bedrijven om de energietransitie te financieren;
• Versterk wetgeving die de leefomgeving van mens & natuur beschermt.